November 2009 mag de boeken ingaan als de maand van zorglogistiek. Het Congres Zorglogistiek & Zorgpaden georganiseerd door het Expertisecentrum Health Care Logistics was gisteren de hekkensluiter. Dr. Geert Kazemier vervulde zijn rol als dagvoorzitter met scherpe vragen en leuke stellingen voor de sprekers en het publiek dat zo’n 100 man groot was.
Zorglogistiek is niets bijzonders
Joris van de Klundert startte de dag met de stelling dat Zorglogisitiek niets bijzonders is. Hij vergeleek de gezondheidszorg met de service industrie en maakte gebruik van het Services GAP model om zijn verhaal extra kracht bij te zetten.
Services Gap Model
Hij gaf aan dat wat kwaliteit is vanuit de ogen van de patiënt, voornamelijk wordt bepaald door de klantervaring gedurende het proces van dienstvelening. Deze functionele kwaliteit is erg subjectief en moeilijk kwantificeerbaar. Toch richten veel ziekenhuizen zich in eerste instantie op de technische kwaliteit. In mijn ogen richten alle prestatie indicatoren vanuit de Inspectiedienst Gezondheidszorg zich ook op deze laatste categorie.
Zorgpaden vanuit een strategisch perspectief
Dr. Bruno Holthof, CEO bij Ziekenhuis Netwerk Antwerpen, gaf zijn strategische blik over hoe belangrijk zorgpaden zijn. Hij schetste een beeld over de verandering van verblijfsduur in zorginstellingen. Waarbij de verblijfsduur steeds meer zal afnemen, waardoor er ook andere eisen zullen worden gesteld aan de layout van gebouwen en de wijze waarop zorg wordt georganiseerd. Voor veel bouwplannen geldt dat het tijden duurt voordat deze zijn geimplementeerd. En met het huidige tempo van veranderingen kan het dan zo gebeuren, dat het nieuwe gebouw al weer verouderd is voor de oplevering. Daarnaast gaf de heer Holthof aan dat het niet uitmaakt welk Framework men gebruikt om te veranderen (Six Sigma, TOC, Lean, Medice Maps, Clinical Pathways). Het enige dat telt is, dat veranderingen in teamverband worden gerealiseerd en dat hebben alle frameworks in zich.
Evidence of Wishful Thinking?
Jeroen van Oostrum vertelde over een literatuurstudie gericht op zorgpaden. In die studie, waarbij van de 2000+ papers uiteindelijk 17 bruikbare stukken overbleven, liepen de conclusies uiteen betreffende de verbeterde kwaliteit door invoering van zorgpaden en de mate van kosten-effectiviteit.
Evidence Based or Wishful Thinking
Praktijk voorbeelden zeggen zoveel!
Rob Batenburg, dienst hoofd KNO uit Leiden, nam het publiek mee in de implementatie van een hoofhals zorgpad voor oncologische patiënten. De resultaten waren:
- reductie van het aantal bezoeken aan het ziekenhuis
- minder doublures door betere onderlinge afstemming
- verkorting van de doorlooptijd van 4 weken naar 2 weken
Belangrijkste lessen bij het introduceren van dit zorgpad was de noodzaak van een charismatisch leider met doorzettingsvermogen en werk met een team van de werkvloer. Eventuele ondersteunde stafdiensten zijn niet noodzakelijk om het zorgpad te definieren, maar wel om het pad te borgen in de organisatie.
Het Expertisecentrum timmert hard aan de weg
Sylvia Elkhuizen en Jan Vissers namen het publiek mee van de ochtendsessie richting de middagsessie en spraken over de plannen van het expertisecentrum voor het aankomende jaar. Er gebeurt veel in zorglogistiek land en het expertisecentrum levert daar een stevige bijdrage in. De website van het centrum moet fungeren als een portal om kennis te delen en vragen te stellen die kunnen dienen als basis voor nieuw onderzoek. Iedereen wordt dus ook uitgedaagd om deze vragen te stellen en te participeren.
Na de uitstekende lunch, waarin weer bijgekletst kon worden met oude bekenden, kon gekozen worden uit vier workshops waarvan men er twee mocht volgen. Ik had gekozen voor een presentatie van het Rijnland Ziekenhuis over variabiliteit en het verhaal van Jeroen van Oostrum en Paul Joustra over de wijze waarop een MRI te plannen valt.
Variabiliteit zorgt voor grote verliezen
Anja Stunnenberg en Pieter Stepaniak vertelde over de problematiek rondom variabiliteit. In het Rijnland Ziekenhuis had men te maken met veel opnamestops en na een analyse kwam men er achter dat dit lag in de grote mate van fluctuaties door de gehele organisatie. Fluctuaties in de vraag naar capaciteit op jaarbasis, week basis en dag basis.
Persoonlijk verbaast het mij dat in de dagelijkse praktijk dit soort analyses niet standaard door ziekenhuizen worden gemaakt. De informatie is namelijk algemeen beschikbaar in de ziekenhuis informatie systemen.
Door actief te sturen op deze fluctuaties (die voor een groot deel door het ziekenhuis zelf worden veroorzaakt) is het Rijnland ziekenhuis gelukt om een groot aantal bedden te sluiten met als gevolg dat 1 miljoen Euro is bespaard op jaarbasis.
Planning kan veel oplossen en kapot maken
Paul Joustra (AMC) over de planning van MRI's
Paul Joustra, Program manager Patient Logistics bij het AMC, gaf aan dat het AMC te maken had met lange toegangstijden tot de MRI’s. Uit een analyse van de wijze waarop gepland werd, bleek dat de blokken die toebedeeld waren aan diverse spoed categorieën en specialismen een nadelig effect hadden op de bezettingsgraad van de MRI. Door op een andere wijze te gaan plannen en kritisch te kijken naar de stelling:”To pool or not to pool” konden grote verbeteringen worden gerealiseerd.
Ik heb van de dag genoten, omdat het een leuke mix was tussen wetenschap en praktijk. Daarnaast verbaas ik me telkens weer over de openheid, waarmee iedereen spreekt over de eigen fouten die worden gemaakt. Volgens mij is dat ook de enige weg om via een betaalbare weg te komen tot vernieuwde en verbeterde zorg.
